Als klein meisje keek Joyce Nijholt al vol bewondering naar haar vader. Hij werkte als uitvaartverzorger en hielp families op momenten dat hun wereld stil leek te staan. Wat haar toen al opviel, was de dankbaarheid van mensen die steun kregen in een periode van groot verdriet. Dat gevoel is haar altijd bijgebleven. Inmiddels werkt Joyce al meer dan twintig jaar in het vak en begeleidt ze bij Uitvaartzorg Boerhaave families bij het vormgeven van een afscheid dat echt bij iemand past.
Opgegroeid tussen de uitvaarten
Joyce groeide op met het vak. Ze zag regelmatig hoe haar vader mensen bijstond wanneer er iemand was overleden. ‘Als klein meisje dacht ik al: wat bijzonder dat je iets kunt betekenen voor mensen die zo verdrietig zijn. Die gedachte liet me niet meer los en op mijn 23e begon ik zelf in het vak. Ik startte onderaan: administratie, rijden met de rouwauto en meekijken met ervaren collega’s’, somt Joyce op. ‘En niet veel later begeleidde ik mijn eerste uitvaart volledig zelfstandig.’
Overzicht brengen in een emotionele week
Wanneer iemand overlijdt, komt er in korte tijd enorm veel op families af. Verdriet, praktische zaken en allerlei keuzes lopen door elkaar heen. Juist daar ziet Joyce haar rol: ‘Een uitvaart is geen checklist. Het is een proces waarin je mensen begeleidt. Tijd is daarbij het belangrijkste. Niet alles in één keer regelen, maar stap voor stap keuzes maken in de dagen tussen overlijden en het afscheid. Mensen zijn moe, verdrietig en vaak ook overweldigd. Dan helpt het als iemand zegt: vandaag doen we dit, morgen kijken we verder.’
Luisteren naar wie iemand écht was
Door goed te luisteren probeert Joyce te begrijpen wie de overledene was en wat bij die persoon past. ‘Het gaat er niet om hoe het hoort. Het gaat erom wat bij die familie en bij die persoon past.’
Achter de schermen: alles moet kloppen
Voor buitenstaanders lijkt een uitvaart soms eenvoudig georganiseerd. Maar volgens Joyce zit het werk juist in de details. ‘Het is check, check, dubbelcheck. Je moet alles vooraf kunnen zien gebeuren. Daarom denk ik na over routes, ruimtes, muziek, timing en praktische mogelijkheden. Soms komen families met prachtige ideeën die in de praktijk net iets anders moeten worden uitgevoerd. Dan zoek ik naar een oplossing.’
De kracht van kleine details
Maar minstens zo belangrijk zijn de kleine persoonlijke elementen. ‘Het hoeft helemaal niet groots te zijn. Soms zit het in iets heel kleins. Een favoriete muziekkeuze, een bepaalde bloem of een snoepje waar iemand altijd zo van hield. Juist die details maken dat de overledene in de afscheidsceremonie herkend wordt.’
Meer dan organiseren alleen
‘Hoewel veel mensen denken dat mijn vak vooral over organiseren gaat, is het werk veel breder. Het is luisteren, rust brengen, vertrouwen geven en mensen helpen om keuzes te maken’, klinkt het gepassioneerd. ‘Soms betekent dat ook bemiddelen. Families zijn het niet altijd met elkaar eens over hoe een afscheid moet verlopen. In zulke situaties probeer ik iedereen ruimte te geven door te kijken of het ook én én kan, zodat iedereen op zijn eigen manier afscheid kan nemen.’
Verhalen die je raken
Ook de emotionele kant van het vak blijft haar raken. Niet alleen uitvaarten van jonge mensen of kinderen, maar soms juist ook die van ouderen. ‘Soms zie je een man of vrouw die zestig jaar samen is geweest en die ineens alleen achterblijft. Dat kan me enorm raken.’
Nog altijd met dezelfde bevlogenheid
Na meer dan twee decennia in het vak werkt Joyce nog altijd met dezelfde energie en betrokkenheid. Sterker nog: haar enthousiasme lijkt alleen maar groter geworden. ‘Zolang ik uitvaarten mag begeleiden, blijf ik dit werk doen. Als ik alleen nog administratie zou moeten doen, zou ik meteen stoppen.’
‘Een afscheid kan maar één keer’
Wat Joyce elke keer opnieuw motiveert, is de betekenis die een goed afscheid kan hebben voor nabestaanden. ‘Een uitvaart is een weerspiegeling van iemands leven. Als je samen met de familie een afscheid neerzet dat echt recht doet aan wie iemand was, helpt dat mensen in hun rouwproces.’
Ze ziet het vaak gebeuren: tijdens een ceremonie worden herinneringen gedeeld, er wordt gehuild, maar soms ook gelachen. ‘Op zo’n moment komt iemand als het ware nog één keer tot leven in de verhalen en herinneringen. Dat is ongelooflijk waardevol.’
Troost geven
Voor Joyce zit daar de kern van haar werk. ‘Je helpt mensen om in een periode vol verdriet toch een moment te creëren dat troost kan geven. Een afscheid kan maar één keer. Daarom moet het precies goed voelen. Daar doen we het hier bij Uitvaartzorg Boerhaave voor.’
